3_قضاوت و روشن اندیشی (تفکر نقاد)

تامل و تعمق در امور و بررسی همه جانبه ی آنها، زود نتیجه گیری نکردن، توانایی تغییر رای و نظر خویش با توجه به شواهد، ارزش و اهمیت بخشیدن منصفانه به همه ی شواهد.
قضاوت کردن کاری بسیار دشوار است و قضاوت غلط امری بسیار متداول و رایج. قضاوت صحیح احتیاج به استعداد و توانایی خاصی دارد که ما آن را توانمندی قضاوت یا تفکر نقاد می نامیم. باید توجه داشت که تفکر نقاد به معنای نقد و بررسی دقیق و علمی و صحیح مسائل است نه به معنای انتقاد و گلایه مندی. انسان روشن اندیش توانایی دارد تا با تکیه بر شواهد رای و نظر خویش را تغییر دهد و به صورت عادلانه برای امور مختلف ارزش گذاری کند. این توانمندی هم قابلیت آموزش دارد